« afbeelding 1 van 1 »
 
vrijdag 05 oktober 2018

"De tuinbouw is leuker dan men denkt"

Erik Kaemingk is actief in Greenport Gelderland op het gebied van arbeidsmarkt en werkgeverschap. Een thema dat steeds belangrijker wordt voor de Nederlands tuinbouw. In deze nieuwsbrief geeft hij zijn visie op de ontwikkeling van arbeid in de tuinbouw.

De ontwikkelingen in de tuinbouw gaan steeds sneller, en dat heeft volgens Kaemingk ook gevolgen voor de arbeidsmarkt. "De arbeidsmarkt wordt steeds krapper, dus het zoeken naar geschikte mensen wordt moeilijker. Ook het inzetten van arbeidsmigranten wordt steeds lastiger. Die mensen komen van steeds verder weg en de toestroom neemt af met de aantrekkende economie in Oost-Europa. Tuinders zijn nog gewend om in tijden van piekarbeid pas werknemers te gaan zoeken. Maar in een krappe arbeidsmarkt is het lastig om dan nog goede mensen te vinden en is het arbeidsaanbod duur. Ik ken zelfs voorbeelden van tuinders die hun oogst hebben omgeploegd omdat zij geen arbeidskrachten meer konden vinden. De oproep voor tuinders hierin is om een langere voorbereidingstijd te nemen om werknemers te zoeken en meer energie te stoppen in het ontwikkelen van de arbeidsmarkt voor de tuinbouwsector. Ze zullen de arbeidsmarkt proactiever moeten benaderen om op langere termijn geschikte mensen in dienst te hebben.”

Trots op werknemers
Erik Kaemingk geeft aan dat het belangrijk is dat de kijk op werknemers verandert. "Zorg dat werknemers trots zijn op hun baan, en wees als tuinder trots op je werknemers. Laat ruimte voor individuele wensen. Snap dat zij ook een thuissituatie hebben met schoolgaande kinderen of mantelzorg en creëer ruimte daarvoor. Investeer in opleidingen, neem ze mee naar beurzen, praat met ze over de nieuwste ontwikkelingen. Dat krijg je ook weer terug in waardering. Dat werknemers op een verjaardag met trots vertellen dat ze in de tuinbouw werken en anderen dan oooh en aaah zeggen omdat iedereen weet dat het werk daar ontzettend leuk en nuttig werk is. Het sterke van de tuinbouwsector is dat werknemers loyaal zijn. Mensen die er eenmaal werken, blijven vaak ook. In die zin is de tuinbouw een verborgen schat: veel mensen kennen het niet, maar er gebeuren hele interessante dingen.”

Vraag naar kennis neemt toe
Volgens Kaemingk neemt met de ontwikkeling van de sector de vraag naar opgeleide mensen in de tuinbouw ook toe. "Veel tuinbouwbedrijven hebben maar een paar mensen in dienst die echt kennis hebben. Dat is potentieel een risico, want je groei wordt belemmerd als je de kennis binnen je bedrijf beperkt houdt tot maar een paar mensen. En als die mensen uitvallen, dan geeft dat al snel problemen. Investeren in je personeel geeft juist kansen voor je onderneming. Dat schept ook meer ruimte voor creatieve ideeën in het bedrijfsproces.”

Project Leren en Innoveren in de Tuinbouw
Vanuit Greenport Gelderland heeft Kaemingk het project ‘Leren en Innoveren in de Tuinbouw’ voorbereid, dat in de zomer 2018 van start is gegaan. In dit project staat het ontwikkelen van kennis en vaardigheden die ondernemers en hun medewerkers nodig hebben, centraal. "Mijn credo is: de sector kan groeien als mensen slimmer worden. Slimmer worden doe je vooral door ervaring op te doen. Het meeste wat je nodig hebt, leer je gewoon door elke dag te werken en te leren van je fouten. Ook door kennisdelen en kennis ophalen bij andere mensen om je heen kan je slimmer worden. En daarbij leer je in cursussen en opleidingen. Het project ‘Leren en Innoveren in de Tuinbouw’ gaat ervoor zorgen dat leren maatwerk wordt. We gaan geen klasjes organiseren waarin de helft van de tijd zaken voorbijkomen die mensen al lang weten. De beschikbare tijd van tuinders en hun medewerkers is beperkt. Daarom inventariseren we in dit project welke kennis zij aanvullend echt nodig hebben. In dit project gaan we eerst in gesprek met de tuinbouwpacten om te vragen welke thema’s er vandaag de dag spelen in hun pacten. Wat zijn de grootste uitdagingen waar de tuinbouwondernemers voor staan? Vervolgens worden individuele ondernemers bezocht om te vragen aan  welke kennis zij behoefte hebben en worden de ondernemers ondersteund bij het maken van een bedrijfsopleidingsplan. We koppelen de kennisvraag van ondernemers vervolgens terug naar het reguliere onderwijs. Zo kunnen onderwijsprogramma’s en cursussen worden ontwikkeld waarin concrete kennis wordt aangeboden die in de behoefte van ondernemers en hun werknemers voorzien.”

Provincie Gelderland financier
Provincie Gelderland financiert onder andere het project via Greenport Gelderland. Het project past goed in de strategische thema’s van Greenport Gelderland. "Stilstaan is verliezen met de huidige concurrentie op de wereldmarkt. De maatschappij ontwikkelt zich een bepaalde kant op en als ondernemer moet je daarop inspringen. Als bedrijven vooruit willen met innovaties en slimmer telen, dan is daar kennis voor nodig.” Via de financiering heeft Greenport Gelderland geld om de bedrijfsopleidingsplannen van bedrijven te subsidiëren.

Werknemers aantrekken
Het project ‘Leren en Innoveren in de Tuinbouw’ speelt in op de vraag naar kennis bij bestaande werknemers, maar de krappe arbeidsmarkt blijft een moeilijkheid. "De sector is steeds minder in staat om mensen aan te trekken. Dat heeft deels te maken met de profilering van de sector op de bestaande arbeidsmarkt. Veel bedrijven kunnen hun groeiplannen niet realiseren omdat zij niet genoeg mensen kunnen vinden. We zullen ervoor moeten zorgen dat potentiële werknemers ons gaan kennen en het leuk en uitdagend vinden om in de tuinbouw te gaan werken. Het is goed als de sector hier tijd en geld in steekt om de arbeidsmarkt te bewerken. Dat gebeurt ook al vanuit het Colland Opleidingsfonds. Ook zijn her en der wel marketingcampagnes voor de sector, maar die zijn vaak kortdurend. Laat het daar dus niet van afhangen. Individuele tuinders kunnen zelf actie ondernemen. Zij kunnen hun onderneming openstellen voor bedrijfsbezoeken, stageplaatsen aanbieden, meedoen aan acties in hun dorp of omgeving. Zorg dat je als bedrijf herkenbaar bent en een gezicht hebt in de omgeving. Dan komt het ook goed met de mensen die bij je willen werken.”

Ook in de publiciteit rondom de sector kan hier nog een slag worden geslagen. "Ik wil weleens in de krant lezen dat de sector trots is op zijn mensen in plaats van de negatieve verhalen die er nu soms in staan. Noem personeel geen kostenpost, maar steek in op de kwalitatieve waarde die personeel kan bieden. Laat juist zien dat de sector een uitdagende werkgever is met een enorme dynamiek aan innovaties en technische ontwikkelingen. Je werkt daar in een groene omgeving aan de wereldvoedselvoorziening. Hoe interessant is dat?”



 
 
BLIJF OP DE HOOGTE VIA